İmplant Üstü Hareketli Protezler

Hareketli protez, dişlerinin bir bölümünü veya tamamını kaybetmiş hastalarda eksik dişleri tamamlamak amacıyla hazırlanan ve hasta tarafından takılıp çıkarılabilen diş protezidir. Diş kaybının durumuna göre tam, kısmi veya implant destekli olarak farklı şekillerde hazırlanabilir.

Dentsmile Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde Üsküdar hareketli protez tedavisi planlanırken yalnızca eksik diş sayısına değil; ağızda kalan dişlerin sağlığına, çene kemiğinin yapısına, kapanışa ve hastanın protezden beklentilerine de bakıyoruz.

Hareketli Protez Çeşitleri

Doğal dişlerin tamamının kaybedildiği durumlarda hazırlanan hareketli protezlere tam protez (total protez) denir. Halk arasında damak protezi veya takma diş olarak da bilinir.

Ağızda bazı doğal dişlerin bulunduğu durumlarda ise kısmi (parsiyel) hareketli protezler kullanılabilir. Bu protezler mevcut doğal dişlerden ve ağız dokularından destek alır.

Klasik parsiyel protezlerde tutuculuğu sağlamak amacıyla doğal dişlere bağlanan kroşeler kullanılabilir. Metal kroşelerin görünmesinden rahatsız olan hastalarda, ağız yapısının uygun olması halinde hassas bağlantılı protezler değerlendirilebilir.

Tam dişsiz hastalarda klasik total protezin yeterli tutuculuk sağlayamadığı bazı durumlarda ise implantlardan destek alınabilir. Bu protezlere implant destekli overdenture protezler adı verilir.

Hareketli Protez Nasıl Yapılır ve Proteze Nasıl Alışılır?

Hareketli protez tedavisi genellikle ölçü, kapanış kayıtları ve prova aşamalarından oluşur. Protezin türüne göre metal altyapı veya dişli prova gibi ek aşamalar gerekebilir.

Bu süreçte dişlerin rengi ve şeklinin yanı sıra protezin ağız dokularıyla uyumu, alt ve üst çenenin kapanışı, konuşma ve çiğneme fonksiyonu değerlendirilir.

Protez teslim edildikten sonra tedavi tamamen sona ermiş sayılmaz. Özellikle ilk günlerde bazı bölgelerde baskı veya vuruk oluşabilir. Gerekli kontroller yapılarak protez hastanın rahat kullanabileceği şekilde düzenlenir.

Yeni bir hareketli proteze alışmak belirli bir süre gerektirir. Bu süre hastanın ağız yapısına, daha önce protez kullanıp kullanmadığına ve protezin türüne göre değişebilir.

İlk günlerde küçük lokmalar alınması, daha yumuşak yiyeceklerin tercih edilmesi ve çiğnemenin mümkün olduğunca ağızın iki tarafına dengeli dağıtılması adaptasyonu kolaylaştırabilir.

Özellikle uzun yıllardır eski bir protez kullanan hastalarda yeni protezin şekli ve kapanışı başlangıçta farklı hissedilebilir. Bu nedenle yeni protezin kullanımında sabırlı olmak ve oluşan sorunları eski proteze dönmek yerine diş hekimiyle birlikte çözmek daha doğru olacaktır.

Hareketli Protezlerin Temizliği ve Bakımı

Hareketli protezlerin sağlıklı kullanılabilmesi için hem protezin hem de ağız dokularının düzenli temizlenmesi gerekir.

Protez yemeklerden sonra çıkarılarak su altında uygun bir protez fırçasıyla temizlenebilir. Protezin yüzeyini çizebilecek aşındırıcı ürünlerden ve uygun olmayan kimyasal temizleyicilerden kaçınılmalıdır.

Temizlik sırasında protezin elden düşüp kırılmasını önlemek amacıyla lavabo içerisine su doldurulması veya yumuşak bir yüzey üzerinde temizlenmesi yararlı olabilir.

Hareketli protezlerin genellikle gece çıkarılması, gün boyunca protezin altında kalan ağız dokularının dinlenmesine yardımcı olur. Protezin ağız dışında nasıl saklanacağı ise kullanılan protez materyaline ve hekimin önerisine göre belirlenmelidir.

Protez temizleme ürünleri kullanılacaksa ürünün kullanım talimatlarına uyulmalıdır. Temizleme tabletleri düzenli mekanik temizliğin yerine geçmez; gerektiğinde temizliğe yardımcı olarak kullanılabilir.

Doğal dişlerin bulunmadığı hastalarda dahi ağız bakımı devam etmelidir. Dil, damak ve ağız içerisindeki yumuşak dokuların temizliği ihmal edilmemelidir.

Protez zaman içerisinde gevşemeye başlarsa, ağızda yara oluşturursa veya çiğneme sırasında belirgin şekilde hareket ederse kontrol edilmesi gerekir.

İmplant Destekli Hareketli Protez (Overdenture)

Tam dişsiz hastalarda klasik hareketli protezlerin en önemli sorunlarından biri, özellikle alt çenede yeterli tutuculuğun sağlanamamasıdır.

Çene kemiğinin ve genel sağlık durumunun uygun olduğu hastalarda implantlardan destek alınarak protezin ağız içerisinde daha stabil hale getirilmesi mümkün olabilir.

İmplant destekli overdenture protezler hasta tarafından takılıp çıkarılabilir ancak klasik total protezlerden farklı olarak implantlara özel bağlantı sistemleriyle tutunurlar.

Bu sayede protezin konuşma ve çiğneme sırasında hareketi azaltılabilir ve hasta daha kontrollü bir kullanım sağlayabilir.

Kullanılacak implant sayısı ve bağlantı sistemi her hastada aynı değildir. Çene kemiğinin durumu, alt veya üst çenede uygulanması, protez için mevcut alan ve planlanan tedaviye göre belirlenir.

Topuz Bağlantılı Overdenture

Topuz bağlantılı sistemlerde implantların üzerine protezin tutunmasını sağlayan özel bağlantı parçaları yerleştirilir.

Hareketli protezin içerisinde bu bağlantılarla uyumlu yuvalar bulunur. Protez ağıza takıldığında iki parça birbirine bağlanarak klasik tam proteze göre daha kontrollü bir tutuculuk sağlar.

Sistemin en önemli avantajlarından biri, uygun vakalarda nispeten basit bir mekanizmayla protezin implantlardan destek alabilmesidir.

Bağlantı parçalarının zaman içerisinde aşınması mümkündür. Bu nedenle belirli dönemlerde kontrol ve gerektiğinde bağlantı elemanlarının yenilenmesi gerekebilir.

Bar Bağlantılı Overdenture

Bar bağlantılı overdenture sistemlerinde birden fazla implant, özel olarak hazırlanan bir bar aracılığıyla birbirine bağlanır.

Hareketli protezin içerisinde bu bara uyum sağlayan bağlantı mekanizması bulunur. Protez yerleştirildiğinde bar sistemi üzerinden tutuculuk ve destek elde edilir.

Bar bağlantılı protezler uygun hastalarda kuvvetlerin implantlar arasında dağıtılmasına ve protezin ağız içerisindeki hareketinin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Ancak bar sisteminin altında ve implantların çevresinde iyi bir ağız hijyeni sağlanması özellikle önemlidir.

Locator Bağlantılı Overdenture

Locator bağlantılı overdenture, implant destekli hareketli protezlerde yaygın olarak kullanılan bağlantı sistemlerinden biridir.

İmplantların üzerine düşük profilli bağlantı parçaları yerleştirilir. Protezin içerisinde ise bu parçalarla uyum sağlayan tutucu elemanlar bulunur.

Protezin ağıza yerleştirilmesiyle birlikte bağlantılar birbirine oturarak protezin tutuculuğunu artırır.

Locator sistemlerinin düşük profilli olması, protez için dikey alanın sınırlı olduğu bazı hastalarda avantaj sağlayabilir. Tutucu parçalar zaman içerisinde aşınabileceğinden kontroller sırasında gerektiğinde değiştirilebilir.

Kullanılacak implant sayısına yalnızca daha fazla tutuculuk elde etmek amacıyla karar verilmez. Kemik yapısı, çenenin anatomisi ve planlanan protezin özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Üsküdar'da Hareketli ve İmplant Destekli Protez Tedavisi

Dentsmile Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde Üsküdar hareketli protez tedavisi planlanırken hastanın mevcut doğal dişlerini ve çene kemiğini mümkün olduğunca koruyacak bir yaklaşım benimsiyoruz.

Tam dişsiz hastalarda klasik total protez yeterli olabileceği gibi, protezin tutuculuğunun yetersiz olduğu uygun vakalarda implant destekli overdenture seçenekleri de değerlendirilebilir.

Topuz, bar veya Locator gibi bağlantı sistemlerinden hangisinin kullanılacağına yalnızca tutuculuğa bakılarak karar verilmez. İmplantların konumu, kemik yapısı, ağız hijyeni, protez için mevcut alan ve hastanın günlük kullanım ihtiyaçları birlikte değerlendirilir.

Temel hedefimiz hastanın yalnızca estetik olarak eksik dişlerini tamamlamak değil; konuşma ve çiğneme sırasında mümkün olduğunca rahat kullanabileceği, temizlenebilir ve düzenli olarak takip edilebilir bir protez hazırlamaktır.