Yetişkin Ortodontisi

Yetişkin ortodontisi; çocukluk veya ergenlik döneminde tedavi edilmemiş ya da ilerleyen yaşlarda ortaya çıkmış diş çapraşıklıkları, dişler arasındaki boşluklar ve kapanış bozukluklarının düzeltilmesini amaçlayan ortodontik tedavilerdir.

Yetişkin bireylerde aşırı çapraşıklık, dişlerin öne doğru konumlanması, üst çene darlığı veya alt ve üst çene arasındaki uyumsuzluklar görülebilir. Bunun yanında erken yaşlarda yapılan diş çekimleri sonrasında oluşan boşluklara komşu dişlerin zaman içerisinde kayması, devrilmesi veya eğilmesi de kapanış bozukluklarına neden olabilir.

Çapraşık dişlerin temizlenmesi daha zor olduğundan bazı hastalarda plak ve diş taşı birikimi kolaylaşabilir. Yetersiz ağız hijyeniyle birlikte diş eti kanaması, ağız kokusu, diş çürükleri ve diş eti hastalıkları görülebilir. Ancak bu problemlerin tamamını doğrudan ortodontik bozuklukların oluşturduğunu söylemek doğru değildir. Çapraşıklık, özellikle ağız hijyeninin yeterli olmadığı durumlarda temizliği zorlaştırarak mevcut problemlere katkıda bulunabilir.

Yetişkinlerde ortodontik tedavinin yalnızca estetik amaçla yapılması gerekmez. Dişlerin doğru konumlandırılması; kapanışın düzenlenmesi, ağız hijyeninin kolaylaştırılması ve yapılacak implant, köprü veya diğer restoratif tedavilere uygun alan hazırlanması açısından da önemli olabilir.

Yetişkinlerde ortodontik tedavi nasıl yapılır?

Yetişkinlerde diş hareketi biyolojik olarak mümkündür ve sağlıklı dişleri çevreleyen kemik ve diş eti dokuları uygun olduğu sürece ortodontik tedavi için kesin bir üst yaş sınırı bulunmaz.

Çocuklardan farklı olarak yetişkinlerde çene-yüz gelişimi büyük ölçüde tamamlanmıştır. Bu nedenle büyümeden yararlanılarak yapılan ortopedik çene yönlendirmelerinin yetişkinlerde aynı şekilde uygulanması mümkün değildir.

Dişsel problemlerin önemli bir bölümü ortodontik yöntemlerle düzeltilebilir. Ancak alt veya üst çenenin konumunu ilgilendiren ileri derecedeki iskeletsel bozukluklarda yalnızca dişleri hareket ettirmek yeterli olmayabilir. Bu tür yetişkin hastalarda ortodontik tedavi ile birlikte ortognatik cerrahi, yani çene cerrahisi gerekebilir.

Yetişkin ortodontisinde tedavi öncesinde diş eti ve kemik sağlığının değerlendirilmesi özellikle önemlidir. Diş eti hastalığı veya aktif periodontal problem varsa ortodontik tedaviye başlamadan önce bu problemlerin kontrol altına alınması gerekir.

Yetişkin ortodontik tedavisinde hangi yöntemler kullanılır?

Yetişkinlerde uygulanacak ortodontik yöntem belirlenirken problemin türü ve şiddetinin yanı sıra hastanın estetik beklentileri, mesleği ve sosyal yaşamı da dikkate alınabilir.

Tedavide;

• Klasik metal braketler,

• Seramik veya estetik braketler,

• Lingual, yani dişlerin iç yüzeyine uygulanan braketler,

• Şeffaf plak sistemleri

kullanılabilir.

Seramik braketler diş rengine daha yakın oldukları için klasik metal braketlere göre daha az dikkat çekebilir. Lingual ortodontide braketler dişlerin dile bakan iç yüzeylerine yerleştirildiğinden dışarıdan görünürlüğü oldukça azdır. Şeffaf plaklar ise uygun vakalarda çıkarılabilir ve estetik bir ortodontik tedavi seçeneği sunar.

Estetik kaplamalı ortodontik teller de bazı braket sistemleriyle kullanılabilir. Ancak tel ve braket seçimi yalnızca görünüm dikkate alınarak yapılmamalıdır. Uygulanması gereken diş hareketleri ve tedavinin biyomekanik gereksinimleri öncelikli olmalıdır.

Yetişkin ortodontisinde her hasta için tek bir ideal yöntem yoktur. Dişlerin ve çenelerin mevcut durumu, diş eti ve kemik sağlığı, kapanış problemi ve hastanın estetik beklentileri birlikte değerlendirilerek uygun tedavi yöntemi belirlenir.