20 Yaş Dişleri

Yirmilik dişler (20 yaş dişleri), alt ve üst çenenin en arka bölümünde bulunan üçüncü büyük azı dişleridir. Akıl dişi olarak da bilinen bu dişler genellikle genç erişkinlik döneminde sürmeye başlar. Ancak sürme zamanı kişiden kişiye değişebilir; bazı kişilerde daha geç sürebilir, gömülü veya yarı gömülü kalabilir. Bazı kişilerde ise bir veya birden fazla yirmilik diş hiç oluşmayabilir.

Çenede yeterli alan bulunmadığında yirmilik diş tamamen süremeyebilir. Dişin bir bölümü ağız içerisinde görülürken diğer bölümü diş eti veya kemik altında kalabilir. Bazı yirmilik dişler ise tamamen kemik veya diş eti içerisinde gömülü olabilir.

Dentsmile Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde Üsküdar yirmilik diş değerlendirmesinde yalnızca dişin gömülü olup olmadığına bakmıyoruz. Dişin konumu, komşu dişlerle ilişkisi, çevresindeki dokular ve hastada oluşturduğu problemler birlikte değerlendirilir.

Yirmilik Dişler Her Zaman Çekilmeli mi?

Her yirmilik dişin çekilmesi gerekmez.

Ağız içerisinde sağlıklı şekilde sürmüş, karşıt dişiyle düzgün kapanan, temizlenebilen ve çevre dokularda herhangi bir probleme neden olmayan yirmilik dişler takip edilebilir.

Benzer şekilde gömülü olması da tek başına dişin mutlaka çekilmesi gerektiği anlamına gelmez. Herhangi bir hastalık oluşturmayan bazı gömülü dişlerin düzenli klinik ve gerektiğinde radyografik olarak takip edilmesi tercih edilebilir.

Çekim kararı hastanın yaşı, dişin konumu, oluşturduğu veya oluşturma ihtimali bulunan problemler ve cerrahi işlemin olası riskleri birlikte değerlendirilerek verilmelidir.

Yirmilik Diş Hangi Durumlarda Çekilir?

Yirmilik dişlerin çekilmesi özellikle dişin kendisinde veya çevresindeki dokularda problem oluştuğunda gündeme gelir.

En sık karşılaştığımız durumlardan biri perikoronit adı verilen, özellikle yarı sürmüş yirmilik dişlerin çevresindeki diş etinde gelişen iltihaptır. Bu durumda ağrı, şişlik, kötü tat ve bazen ağız açmada güçlük görülebilir.

Bunun dışında;

• Yirmilik dişte tedavi edilemeyecek çürük bulunması,

• Komşu dişte çürük veya periodontal problem oluşturması,

• Tekrarlayan diş eti enfeksiyonları,

• Dişin çevresinde kist veya başka patolojik oluşumların bulunması,

• Temizlenemeyen ve sürekli problem oluşturan yarı gömülü dişler,

• Belirli ortodontik veya cerrahi tedavi planları

çekim nedenleri arasında değerlendirilebilir.

Yalnızca “ileride sorun çıkarabilir” düşüncesiyle bütün yirmilik dişlerin rutin olarak çekilmesi yerine her dişin ayrı değerlendirilmesi daha doğru bir yaklaşımdır.

Gömülü Yirmilik Diş Nasıl Değerlendirilir?

Gömülü yirmilik dişlerde klinik muayenenin yanında radyografik değerlendirme önemlidir.

Özellikle alt yirmilik dişlerin kökleri, alt çene içerisinden geçen ve dudak ile çene ucu bölgesinin duyusuyla ilişkili inferior alveolar sinire yakın olabilir.

Panoramik röntgende diş kökleri ile sinir kanalının yakın ilişkide olduğu düşünüldüğünde bazı hastalarda 3 boyutlu dental tomografi (CBCT) ile daha ayrıntılı inceleme yapılabilir.

Bu değerlendirme cerrahi işlemin planlanmasına ve olası risklerin hasta özelinde değerlendirilmesine yardımcı olur.

Yirmilik Diş Çekimi Nasıl Yapılır?

Ağız içerisinde tamamen sürmüş ve ulaşılması kolay bir yirmilik diş bazı durumlarda normal diş çekimine benzer şekilde çıkarılabilir.

Dişin kısmen veya tamamen kemik içerisinde bulunduğu durumlarda ise cerrahi yirmilik diş çekimi gerekebilir.

İşlem genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirilir. Gerekli durumlarda diş eti kontrollü olarak açılır, dişin üzerindeki kemikten sınırlı miktarda kaldırılabilir ve diş daha kontrollü çıkarılabilmesi için parçalara ayrılabilir.

Diş çıkarıldıktan sonra bölge temizlenir ve gerekli görülürse dikiş uygulanır.

Çekimin zorluk derecesi yalnızca dişin gömülü olmasına bağlı değildir. Dişin açısı, köklerin şekli, kemik içerisindeki derinliği, sinir kanalıyla ilişkisi, hastanın ağız açıklığı ve çevredeki anatomik yapılar işlemin planlamasını etkileyebilir.

Yirmilik Diş Çekimi Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Çekim sonrasında bölgedeki kan pıhtısının korunması iyileşmenin önemli bir parçasıdır.

Hekimin yerleştirdiği gazlı bez belirtilen süre boyunca kontrollü şekilde ısırılmalıdır. İlk saatlerde kuvvetli gargara yapılmaması, sık sık tükürülmemesi ve çekim bölgesinin dil veya başka bir cisimle kurcalanmaması önerilir.

İlk gün çok sıcak yiyecek ve içeceklerden kaçınılması, daha yumuşak besinlerin tercih edilmesi uygun olabilir.

Sigara, çekim bölgesindeki iyileşmeyi olumsuz etkileyebilir ve alveolit (kuru soket) riskini artırabilir. Bu nedenle özellikle iyileşmenin erken döneminde kullanılmaması önemlidir.

Cerrahi çekimlerden sonra hekimin önerisine göre dışarıdan aralıklı soğuk uygulama yapılabilir. Buz doğrudan cilde temas ettirilmemelidir.

Ağrı kesici ve diğer ilaçlar ise hastanın kendi tercihine göre değil, hekimin önerisine uygun kullanılmalıdır.

Çekim Sonrası Ne Zaman Diş Hekimine Başvurulmalıdır?

Yirmilik diş çekimi sonrasında bir miktar ağrı, şişlik ve hafif kan sızıntısı görülebilir. Özellikle cerrahi çekimlerden sonra şişlik ilk birkaç gün içerisinde belirginleşebilir.

Ancak;

• Kontrol edilemeyen veya yoğun kanama,

• Giderek artan şiddetli ağrı,

• Birkaç gün sonra belirgin şekilde artan ağrı,

• Ateş,

• Kötü koku veya kötü tatla birlikte iltihabi akıntı,

• İlerleyen şişlik,

• Yutma veya nefes almada güçlük

gibi durumlarda diş hekimiyle iletişime geçilmelidir.

Özellikle çekimden birkaç gün sonra başlayan veya belirgin şekilde artan şiddetli ağrı alveolit (kuru soket) açısından değerlendirilmelidir.

Üsküdar'da Yirmilik Diş Tedavisi ve Çekimi

Dentsmile Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde Üsküdar yirmilik diş çekimi öncesinde öncelikle dişin gerçekten çekilmesi gerekip gerekmediğini değerlendiriyoruz.

Tam sürmüş, yarı gömülü veya tamamen gömülü yirmilik dişlerde tedavi kararı yalnızca dişin görüntüsüne göre verilmez. Komşu dişlerle ilişkisi, enfeksiyon varlığı, kemik içerisindeki konumu ve özellikle alt çenede sinir kanalıyla yakınlığı birlikte değerlendirilir.

Gerekli durumlarda panoramik röntgene ek olarak 3 boyutlu dental tomografiden yararlanılarak cerrahi planlama yapılabilir.

Temel yaklaşımımız; sağlıklı ve problem oluşturmayan yirmilik dişleri gereksiz yere çekmemek, çekim gereken durumlarda ise dişin anatomik konumunu ayrıntılı değerlendirerek mümkün olduğunca kontrollü bir tedavi planlamaktır.